လြတ္လပ္မႈကို ရယူျခင္း---- ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္

Dassk Lecture Bbc1

ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို လႊတ္ေပးဖို႔ ၾသစေၾတးလ် ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး တိုက္တြန္း

ျမန္မာႏိုုင္ငံကိုေရာက္ေနတဲ့ ၾသစေတ်းလ် ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မစၥတာ Kevin Rudd ဟာ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲက ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလံုး လႊတ္ေပးေရးကို ျမန္မာ အစိုးရအဖြဲနဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္ တိုက္တြန္းေတာင္းဆိုခ့ဲေပမယ့္ အစိုးရဆီက တိက်တဲ့ အေျဖမရခဲ့ဘူးလို႔ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြကို ေျပာပါတယ္။ မစၥတာ Kevin Rudd ဟာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔လည္း ဒီကေန႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၾသစေတ်းလ်ႏိုင္ငံက ကူညီေပးေနတဲ့ ကိစၥေတြအတြက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသလို ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္မွာ လက္ရွိ ျမန္မာ့ႏို္င္ငံေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ အတူ နယ္စပ္ေဒသအေျခအေနေတြကိုပါ ေဆြးေႏြး ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီကေန႔ Mr. Kevin Rudd ရဲ့ ျမန္မာ့အေရးေဆြးေႏြးမႈ အေျခအေနေတြကိုေတာ့ မသင္းသီရိက ေမးျမန္းတင္ျပထားပါတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေ႐ႊေတာင္ၾကားမွာရွိတဲ့ ၾသစေတ်းလ် ကလပ္မွာ ဒီကေန႔ မနက္ ၁၁ နာရီကေန ေန႔လည္ ၂ နာရီေက်ာ္ ထိ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုႀကည္နဲ႔ မစၥတာ Kevin Rudd တို႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံေပၚ ၾသစေတ်းလ်ႏိုင္ငံက အကူအညီေပးေနတဲ့ ကိစၥေတြအတြက္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လို႔ NLD အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲခ်ဳပ္ရဲ့ ေျပာခြင့္ရသူ ဦးအုန္းႀကိဳင္ က ေျပာပါတယ္။

“အေထြေထြအတြင္းေရးမႉးနဲ႔အတူ ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္အဖဲြ႔၀င္ ဦးဟံသာျမင့္၊ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး (၁) ရဲ႕ ႐ံုးအဖဲြ႔၀င္ ဦးထင္ေက်ာ္တို႔ လိုက္ပါသြားပါတယ္။ ေတြ႔ဆံုရာမွာ ၾသစေတ်းလ်ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ၾသစေတ်းလ်ႏိုင္ငံက ျမန္မာႏုိင္ငံကို လူမႈေရးအရ NGO ေတြကေနတဆင့္ အကူအညီေပးေနပံုေတြကို အေသးစိတ္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ရွင္းလင္းတင္ျပတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြကို ထုတ္ျပန္ျခင္းမျပဳဘူးလို႔လည္း သိရပါတယ္။”

ဒီလို လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ ကူညီေရးဆိုင္ရာ အေျခအေနအျပင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္နဲ႔ Mr. Kevin Rudd တို႔ ဟာ လက္ရွိႏိုုင္ငံေရး အေျခအေနေတြကိုလည္း ေျပာဆိုခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒီေန႔ေတာ့ Mr. Kevin Ruddဟာ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအင္အားစုု NDF ပါတီနဲ႔အတူ ဒီမို ကရက္တစ္ပါတီ(ျမန္မာ) အျပင္ ရွမ္း၊ ကခ်င္ အဖြဲ႔ေတြအျပင္ မြန္ ေဒသလံုးဆိုင္ရာပါတီ၊ ရခိုင္ အမ်ဳိးသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီလို တိုင္းရင္းသားႏို္င္ငံေရး ပါတီအဖြဲ႔ေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ဆံုၿပီး ျမန္မာ့ႏို္င္ငံေရးအေျခအေနေတြကို သိခ်င္သမွ်ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။ သူ႔အေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရအဖဲြ႔က ထိပ္တန္းတာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုစဥ္အတြင္းမွာ ႏို္င္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားလႊတ္ေပးေရးကိစၥကိုု အဓိက တိုက္တြန္းခဲ့တာကို သူ ေျပာျပခဲ့တဲ့အေႀကာင္း NDF ပါတီက ဦးခင္ေမာင္ေဆြက ေျပာပါတယ္။

“သူကေတာ့ အက်ဥ္းသားျပႆနာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သမၼတႀကီးကို တုိက္တြန္းခဲ့တဲ့ အေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ၂ ေထာင္ေက်ာ္ ရွိေနတာကို ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ သူ တိုက္တြန္းခဲ့တဲ့အေၾကာင္း ကို ေျပာျပပါတယ္။ ေျပာေတာ့လည္း တဘက္က တိက်တဲ့အေျဖကို သူမရလိုက္ဘူးလို႔ ေျပာတယ္ဗ်။

အခုသြားေနတဲ့ ႏုိင္ငံေရးပံုစံအေပၚမွာ ဘယ္လိုျမင္သလဲ လို႔ ေမးေတာ့ က်ေနာ္တို႔က ေျပာပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ ကလည္း ဘာမွ က်ေနာ္တို႔ မလုပ္ႏုိ္င္ခဲ့ဘူး။ လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီအေရးကို က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ၾကတယ္ဆိုေသာ္လည္း ဘာမွ ထြန္းထြန္းေပါက္ေပါက္ ျဖစ္မလာဘူး။ မလုပ္ခဲ့ႏုိင္ဘူးေပါ့။ အခုက်ေတာ့ကာ ရလာတဲ့အခြင့္အေရးကို ယူၿပီးေတာ့ ဒီလမ္းေပၚကို ေလွ်ာက္တဲ့အခါ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးကို တုိင္းျပည္တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာေတာ့ ဆက္ရွိေနၿပီ။ ဒီလမ္းေၾကာင္းပဲ ထြက္ေပါက္ရွိလို႔ ဒီလမ္းေၾကာင္းကိုပဲ က်ေနာ္တို႔ ဆက္သြားေနတယ္လို႔ အၾကမ္းဖ်ဥ္း ရွင္းျပတာေပါ့ဗ်ာ။

သူကလည္း သူတို႔အေနနဲ႔လည္း ဒီလို သြားေနတဲ့ဟာကို လက္ခံပါတယ္တဲ့။ ဒီလုိပဲ သြားရမယ္ ဆိုတာကိုလည္း သူတို႔ ျမင္ေတြ႔ေနပါၿပီတဲ့။ သြားပံုသြားနည္းကို သူတို႔ လက္ခံပါတယ္တဲ့။ ဒီလုိ ေျပာပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ တိုက္ပြဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္္တဲ့ အေျခအေနေတြကိုလည္း မစၥတာ Kevin Rudd က ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

“နယ္စပ္မွာျဖစ္တဲ့ ျပႆနာေတြကေတာ့ ရပ္ဆိုင္းေနသင့္တယ္ေပါ့ ဗ်ာ။ ဟိုမွာေတာ့ ညႇိႏႈိင္းမႈေတြေတာ့ စေနၿပီေပါ့-အစိုးရနဲ႔။ ညႇိႏိႈင္းမႈေတြ စေနတဲ့အခ်ိန္မွာပဲ တဘက္မွာလည္း တုိက္ခုိက္မႈေတြလည္း ဆက္ရွိေနေသးတယ္ေပါ့။ ဒါေတြကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ထိၾကာေအာင္ ဆက္ျဖစ္ေနအံုးမလဲ။ ဘာလဲ ဆိုတာေတာ့ သူတို႔လည္း မသိဘူးေပါ့။ မသိႏိုင္ဘူးေပါ့။

ဒီမုိကေရစီမွာ အေျခခံေတြ လိုပါတယ္ေပါ့။ Institutions ေတြေပ့ါ။ Institutions ေတြရွိမွ ဒီမိုကေရစီလမ္းလွ်ာက္တဲ့ ​ေနရာမွာ ေရေရရာရာ ျဖစ္သြားမယ္။ ဒီလူေတြလည္း ဒီမုိကေရစီ အက်င့္၊ အေလ့စ႐ိုက္ေတြ ျဖစ္သြားမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြထဲက သင့္ေတာ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြကို ျပည္တြင္းမွာ ႏို္င္ငံေရးသင္တန္းေတြျဖစ္ႏုိ္င္ေအာင္ ျဖစ္သြားေအာင္ဆိုၿပီး Capacity Building ေတြကို ေပးဖို႔အတြက္ ရည္ရြယ္ထားတာ ရွိပါတယ္ေပါ့။ အဲဒီလို ေျပာသြားပါတယ္”

NDF ပါတီက ဦးခင္ေမာင္ေဆြပါ။

ၾသစေတ်းလ် ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Mr. Kevin Rudd ဟာ ဇြန္လ ၃၀ ၾကာသာပေတးေန႔ ကေနၿပီး ဒီကေန႔ ဇူလိုုင္လ ၂ ရက္ေန႔အထိ ၃ ရက္ၾကာ ခရီးစဥ္ အျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုု ေရာက္ေနတာ ျဖစ္ၿပီး သူ႔ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ အစိုးရအဖြဲ႔နဲ႔ေရာ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲမွာ အေျခစိုက္ လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ NGO လိုအဖဲြ႔ေတြနဲ႔အတူ UNHCR လို ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာအဖြဲ႔ႀကီးေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ဆံုသြားပါတယ္။

Mr. Kevin Rudd ဟာ လက္ရွိျမန္မာႏိုုင္ငံရဲ့ ဒီမိုကေရစီေရး ျပဴျပင္ေျပာင္းလဲမႈဆို္င္ရာ အေျခအေနေတြ အပါအ၀င္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာအေျခအေနေတြ၊ လူ႔အခြင့္ေရး ဆိုင္ရာနဲ႔အတူ လူသားခ်င္းကူညီေရးဆိုင္ရာ ကိစၥေတြ အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေရာက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾသစေတ်းလ်နိုင္ငံဟာ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးန႔ဲ႔ လူ႔အခြင့္ေရးဆိုင္ရာေတြ တိုးတက္ဖို႔ အတြက္ အစဥ္တစိုက္အားေပးခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အရင္စစ္အစိုးရရဲ့ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကိုု စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ဖို႔အတြက္ ကူလသမဂၢက စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္တရပ္ ဖြဲ႔စည္းေရးကိစၥကို ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံက ေထာက္ခံထားပါတယ္။

VOA

အားမႏြဲ႔ၾကသူမ်ား

လူသားေတြရဲ႕ အစသမိုင္းဦးဘံုေျမေခတ္ေတြကထဲက အမ်ဳိး သားေတြက အုပ္ခ်ဳပ္သူေနရာမွာ ေနခဲ့ၾကတာ ယဥ္ေက်းပါ တယ္ဆိုတဲ့ ယေန႔ေခတ္အထိ ပါပဲ။ အခု အခ်ိန္မွာေတာင္ အမ်ဳိးသမီးဆိုတာက အားႏြဲ႔တဲ့ လူသားေတြအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားၾကဆဲပါ။ လူ႔ အခြင့္အေရး အျပည့္အဝ ရတဲ့ အေမရိကန္လိုႏိုင္ငံ မ်ဳိးမွာေတာင္ အမ်ဳိးသမီး သမၼတ မရိွေသးပါဘူး။

က်မတို႔ ငယ္စဥ္က သမိုင္းဖတ္စာအုပ္ထဲမွာ အာဇာနည္ ဂ်ံဳး ဆိုတဲ့ မိန္းခေလးတဦး အ ေၾကာင္းသင္ခဲ့ရဖူးပါတယ္။ သူက ခရစ္ယာန္ ဘာသာကို ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ပါတယ္။ အဲ ဒီ အခ်ိန္တုန္းက ျပင္သစ္ႏိုင္ငံမွာ ခရစ္ယာန္ ဘာသာကို မကိုးကြယ္ၾကေသးပါဘူး။ ခရစ္ ယာန္ဘာသာ ကိုးကြယ္သူေတြကိုလဲ စုန္း၊ စုန္းမ လို႔စြပ္စြဲေျပာဆိုေနၾကခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ သူမကို အာဏာပိုင္ေတြက ဖမ္းမိသြားခ်ိန္မွာ ခရစ္ယာန္ဘာသာကို မကိုးကြယ္ပါဘူးလို႔ ထြက္ဆိုခိုင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူမက မထြက္ဆိုခဲ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ သူမကို ရုံးတင္ ပါ တယ္။ ရုံးေတာ္မွာ သူမကို စုန္းမလို႔ ဝန္ခံခိုင္းခဲ့ပါတယ္။ သူမက ဝန္မခံခဲ့တဲ့အတြက္ မီး ရွိဳ႕သတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ သူမရဲ႕ သတၱိေၾကာင့္ လူေတြက ခရစ္ယာန္ ဘာသာကို စိတ္ဝင္ စားလာခဲ့ၾကပါတယ္။

လူေတြ သတ္မွတ္သလို တကယ္ပဲ အမ်ဳိးသမီးေတြက အားနည္းေနသလား၊ တကယ္ ကို စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ အစဥ္အလာနဲ႕ ရွိခဲ့ဘူးပါတယ္။ ၁၉၈၀ခုႏွစ္ မွာ က်မက လူမွန္းသိတဲ့ အရြယ္ေရာက္ေနပါျပီ။ တခါတရံ တီဗီြကေန အဂႍလန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အျဖစ္ ေတာ္ေတာ္ေခ်ာတဲ့ မာဂရက္သက္ခ်ာကို ေတြ႕ဘူးေနပါတယ္။ သူ႕ကို ထက္ျမက္တဲ့သူ အျဖစ္သိေနေပမဲ့ သူကိုဘာေၾကာင့္လူေတြ အသိအမွတ္ျပဳလဲ ဆိုတာကို နားမလည္ခဲ့ပါဘူး။ လူႀကီး သူမေတြ ကိုေမးေတာ့မွ သူ႔ရဲ႕ အရည္အခ်င္းကို သိလာပါတယ္။

သူ႔ရဲ႕ လက္ထက္မွာ အာဂ်င္တီးနား ႏိုင္ငံရဲ႕ အေရွ႕မွာရွိတဲ့ ေဖါက္ကလန္ကၽြန္း အေရး အခင္း ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ အေရးအခင္းမွာ သက္ခ်ာက အဂၤလန္တပ္ေတြကို ခ်က္ျခင္း ေစလြတ္တိုက္ခိုက္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၈၄ မွာေတာ့ အိုင္းရစ္ရီပတ္ဘလစ္ တပ္ (IRA) က ကြန္ဖရင့္ က်င္းပေနစဥ္မွာပဲ ဗံုးခြဲ လုပ္ၾကံခဲ့ပါတယ္။ သက္ခ်ာ ကြန္ဖရင့္ကိုလာစဥ္ လမ္းမွာ လုပ္ၾကံခံရတာပါ။ သူမက ေၾကာက္ရြံ႕တုန္လွဳပ္မွဳ လံုးဝမရွိဘဲ ကြန္ဖရင့္မွာမိန္႔ခြန္း ဆက္ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လဲ သူမကို အဂၤလန္ သမိုင္းမွာ အိုင္းရင္းေလဒီလို႔ ေခၚခဲ့ၾကတာေပါ့။

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံဟာ လူ႔အခြင့္အေရး အျပည့္အဝေပးထားတဲ့ ႏိုင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ား၊ မ တန္းတူ အခြင့္အေရး ေပးထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ သမတ မျဖစ္ၾကေသး ပါဘူး။ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ အျမင့္ဆံုးရာထူးအျဖစ္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ပထမဦးဆံုး အမ်ဳိးသမီး ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးကေတာ့ မယ္ဒလင္းေအာ္ဘရိုက္ပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။

သူမဟာ ခ်က္ကိုဆလိုဗက္ကီးယား ႏိုင္ငံသူတဦး ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ဆိုဗီယက္ေတြ ခ်က္ကိုသိမ္း ပိုက္ေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ သူျဖစ္ပါတယ္။ သူမဖခင္က ခ်က္ ဒီမိုကရက္ တဦးျဖစ္ခဲ့ၿပီး သူရဲ႕ အဘိုးအသြားေတြဟာ ဒုတိယကမာၻစစ္အတြင္းက နာဇီ ေတြရဲ႕ သတ္ျဖတ္မွဳ ကိုခံ ခဲ့ရပါတယ္။ သူမဟာ သတင္းစာသမားတဦး ၊ေက်ာင္းဆရာမ တဦး ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွာေတာ့ သမၼတ ဘီလ္ကလင္တန္က ကမာၻကုလသမဂၢမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသံအမတ္ႀကီးအျဖစ္ ခန္႔အပ္ခဲ့ရာကေန စတင္ထင္ရွားလာပါတယ္။

၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ သူမဟာ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

က်မတို႔ေနထိုင္တဲ့ အာရွတိုက္မွာေတာ့ က်ား၊ မ ခြဲျခားမွဳက ျပင္းထန္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါ တယ္။ မိန္းခေလးေမြးတာဟာ မိဘေတြကို ဂုဏ္ငယ္ေစတယ္လို႔ ထင္ျမင္ယူဆသူေတြ မ်ားပါတယ္။ ေယာက္က်ားေလးေတြကို ျမင့္ျမတ္တယ္လို႔လဲ ယူဆၾကပါတယ္။ က်မတို႔ ျမန္မာေတြမွာ စကားပံုေတာင္ရွိပါတယ္ “ၾကက္မတြန္လို႔ မိုးမလင္းဘူး” တဲ့ ဒါဆို ၾကက္ ဖေတြတြန္လို႔ မိုးလင္းခဲ့တာလား။

က်မတို႔ အာရွတိုက္မွာေတာ့ ထူးျခားထင္ရွားတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ အမ်ားအျပားေပၚထြန္း ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အိႏိၵယႏိုင္ငံမွာေတာ့ အင္ဒီရာဂႏီၵ ျဖစ္ပါတယ္။ သူမဟာ ဖခင္တည္ေထာင္ ခဲ့တဲ့ BJP ပါတီမွ ၁၉၆၆-၇၇ ခုႏွစ္အထိ ပထမအႀကိမ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူ အာ ဏာရစဥ္ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ဳိးသား ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းကို စတင္ခဲ့ပါသည္။

၁၉၇၅ ခုႏွစ္တြင္ အစိမ္းေရာင္ေတာ္လွန္ေရးဟု လူသိမ်ားေသာ လယ္ယာစိုက္ပ်ဳိးေရး က႑ကို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲ ခဲ့သည္။ ဒုတိယအႀကိမ္ အျဖစ္ ၁၉၈၀ မွ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္အထိ တာဝန္ယူခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ဘဝတေလ်ာက္လံုး ႏိုင္ငံအေရးကိစၥမ်ားကိုသာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါ တယ္။ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဆစ္ခ္ သူပုန္မ်ားက လုပ္ႀကံခဲ့တဲ့အတြက္ အင္ဒီရာဂႏီၵ ေသ ဆံုးခဲ့ရပါတယ္။

ပါကစၥတန္ ႏိုင္ငံဟာ ႏိုင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မွဳ တႏွစ္ထက္ တႏွစ္ပိုမ်ားလာပါတယ္။ ပါကစၥ တန္ႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရးအရ ထင္ရွားတဲ့ “ဘူတို” မိသားစုဟာ လုပ္ၾကံမွဳေၾကာင့္ အားလံုးနီးပါး ေသဆံုးခဲ့ရပါတယ္။ ဖခင္အလီဘူတိုဟာ ထင္ရွားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားတဦး ျဖစ္ၿပီး သမၼတ၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ရာထူးမ်ားျဖင့္ ႏိုင္ငံတာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ အလီ ဘူတိုဟာ ပါကစၥတန္ျပည္သူ႔ပါတီ (PPP) ကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ သူျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၇၇ ခုႏွစ္မွာစစ္အာဏာရွင္ “မိုဟာမက္ ဇီယာအူဟတ္” က အာဏာသိမ္းလိုက္ၿပီး အလီဘူတိုကို ႀကိဳးေပးကြပ္မ်က္ခဲ့ပါတယ္။ အလီဘူတိုရဲ႕ သမီးအႀကီးဆံုး ဘေနဇီရာဘူ တို ကို ဖမ္းဆီးကာ ေထာင္ထဲမွာ ၂ ႏွစ္ထားၿပီး ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ၆ ႏွစ္နီးပါး ထားခဲ့ ပါတယ္။

၁၉၈၄ ခုႏွစ္မွာ ႏုိင္ငံတကာ ဖိအားေတြေၾကာင့္ ဇီယာအူဟတ္က ဘေနဇီရာ ကို လြတ္ ေပးၿပီး ေဆးကုသခြင့္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ အဂၤလန္ထြက္ခြင့္ ျပဳခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ေနာက္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲ ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ပါကစၥတန္ျပည္သူ႔ပါတီ (PPP) က ေရြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ပါတယ္။ ဘေနဇီရာက အေဝးေရာက္ ပါတီေခါင္း ေဆာင္အျဖစ္ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္မွာ ဘေနဇီရာ ပါကစၥတန္ ျပန္ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။

သူမက ပါကစၥတန္မွာ လြပ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ေရြးေကာက္ပြဲကို က်င္းပေပးဖို႔ လွဳံ ေဆာ္မွဳေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာ အာဏာရွင္ ဇီယာအူဟတ္ လုပ္ၾကံခံရၿပီး ေနာက္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေပးခဲ့ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဘေနဇီရာဘူတို အႏိုင္ရ ခဲ့ပါတယ္။ သူမဟာ မူဆလင္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ပထမဦးဆံုး အမ်ဳိးသမီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္လာခဲ့ ပါတယ္။ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္ခ်ိန္မွာ သူမဟာ အသက္ ၃၅ ႏွစ္သာ ရွိပါေသးတယ္။ လ ၂၀ အၾကာမွာ သမၼတ ဂူလန္အဟတ္ခန္က သူမကို လာဒ္စားမွဳနဲ႔ ဖယ္ရွားခဲ့ပါတယ္။

၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္တႀကိမ္ ျပန္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၉၆ မွာ သမတ ဖာ ရူလီဟာရိ က လာဒ္စားမွဳနဲ႔ ရုံးတင္တရားစြဲတဲ့အတြက္ ဒူဘိုင္းကို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ ခဲ့ရပါတယ္။ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ဘေနဇီရာဘူတိုကို ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္ ခ်မွတ္ထားခဲ့ ပါတယ္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ သမၼတ မူရွာရက္က လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာ ခြင့္ေပး လိုက္တဲ့အတြက္ ပါကစၥတန္ကို ျပန္ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ က်င္းပေပးမဲ့ အေထြေထြေရြး ေကာက္ပြဲမွာ အဓိက အတိုက္အခံအျဖစ္ ဝင္ေရာက္အေရြးခံမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၀၇၊ ဒီဇင္ဘာလမွာေတာ့ သူမဟာ လုပ္ၾကံ သတ္ျဖတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရပါတယ္။

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ ဟာ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ ဝန္းက်င္ေတြတုန္းက အာဏာရွင္ မားကိုစ့္ရဲ႕ လက္ ေအာက္က ဆင္းရဲေနတဲ့ႏို္င္ငံ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ Mr အာကီြႏို ကိုလုပ္ၾကံခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပဳလုပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲကို Mrအာကီြႏိုရဲ႕ ဇနီးျဖစ္သူ ကိုရာဇန္ အာကီြႏိုက ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကိုရာဇန္အႏိုင္ရခဲ့ေပမဲ့ မား ကိုစ့္က သူအႏိုင္ရတယ္ဆိုၿပီး ေၾကညာတဲ့ အခါမွာေတာ့ ျပည္သူေတြက ငံုမခံေတာ့ဘဲ အေထြေထြသပိတ္ကို ဆင္ႏြဲၾကပါတယ္။ အာဏာရွင္က စစ္တပ္နဲ႔အႏိုင္ယူဘို႔ က်ဳိးစားခဲ့ ေပမဲ့ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ရားမိုစ့္ က ျပည္သူဖက္က အခိုင္အမာ ရပ္တည္ခဲ့တာေၾကာင့္ မား ကိုစ့္ ႏိုင္ငံကေန ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။

က်မတို႔ ဗမာျပည္မွာလဲ ထူးျခားထက္ျမက္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ စာေရး ဆရာ မႀကီး ေဒၚခင္မ်ဳိးခ်စ္ဆိုရင္ ဂ်ပန္ေခတ္က ဂ်ပန္ေတြရဲ႕ရုံးမွာ စာေရးမလုပ္ရင္း တိုက္ပြဲဝင္ ရဲေဘာ္ေတြအတြက္ သတင္းေတြစုံစမ္းေပးခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ပန္ေတြသာ သိသြားခဲ့ရင္ေတာ့ ဆရာမႀကီးအတြက္ ေတြးဝန္႔စရာ မရွိပါဘူး။ ဆရာမႀကီးဟာ တိုင္းျပည္အတြက္ အသက္ နဲ႔ ရင္းဝံ့သူတဦး ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာမႀကီးဟာ သူအသက္ရွင္ခဲ့သမွ် ကာလတေလ်ာက္ လံုး တိုင္းျပည္နဲ႔ လူမ်ဳိးအတြက္ ေပးဆပ္ခဲ့တဲ့ သူျဖစ္ပါတယ္။

အေမလူထု ေဒၚအမာဆိုရင္လည္း အဂၤလိပ္ကို ေတာ္လွန္ခဲ့တဲ့ ရဲရဲေတာက္ေက်ာင္းသူ တဦး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အမွန္တရားဘက္က ရပ္တည္ရင္း သတင္းစာသမားဘဝမွာ ေထာင္ အႀကိမ္ႀကိမ္က်ခဲ့ရသလို၊ အေမ့ရဲ႕ သားေတြဟာလဲ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ သားေကာင္း ေတြ ျဖစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အေမက လူထုအတြက္ ၾကံၾကံခိုင္ရပ္ရင္း သားေတြကိုလဲ ေထာင္ဝင္စာ ပို႔ေပးခဲ့သလို စာေပသားသမီးေတြကိုလဲ ေမြးထုတ္ေပးခဲ့ သူျဖစ္ပါတယ္။

ျပည္သူလူထုေတြက ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုးၾကတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ ဆန္းရဲ႕ ရင္ေသြးတဦး ျဖစ္ပါတယ္။ ဟီလာရီ ကလင္တန္က ဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ေမ်ာ္လင့္ခ်က္ ျဖစ္တယ္လို႔ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ က လူသိရွင္ၾကား ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားသြားပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ သူမရဲ႕ကိုယ္ပိုင္ဘဝကိုစြန္႔လြတ္ ထားၿပီး ျပည္သူေတြအတြက္ သူမ ျမႇဳပ္ႏွံဳခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သူမကို စစ္အာဏာသိမ္းအစိုးရက ျမန္မာျပည္က ထြက္ခြါသြားမယ္ဆိုရင္ ေနအိမ္အ က်ယ္ခ်ဳပ္က လြတ္ေပးမယ္လို႔ ကမ္းလွမ္းခဲ့ေပမဲ့ သူမက ျငင္းပယ္ ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွာ သူမကို လုပ္ၾကံခဲ့ေပမဲ့ သူမက တုန္လွဳပ္မွဳမရွိဘဲ ယေန႔ထိတိုင္ ျပည္သူ႔ ေရွ႕မွ မားမားမတ္မတ္ ရပ္တည္ေနသူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသနတ္ကိုင္ထားသူ အမ်ဳိးသားႀကီး မ်ားရဲ႕ ေၾကာက္ရြံ႕ခံေနရသူ လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကေတာ့ တိုင္း ျပည္ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး၊ အမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရးကို က်ဳိးပမ္း ေဆာင္ရြက္ေနဆဲပါ။

၂၀၀၈ အေျခခံ ဥပေဒအရ သမၼတရာထူးကို တာဝန္ယူဖို႔ အတြက္ စစ္ေရးအေတြ႔အၾကံဳ ရွိရမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အေျခခံဥပေဒအရ သမၼတရဲ႕အထက္မွာ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ကေနရာ ယူထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အရည္အခ်င္း ဘယ္ေလာက္ျပည့္စံုေနပါေစ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီး ေတြဟာ သမၼတျဖစ္ခြင့္ မရပါဘူး။

ျမန္မာျပည္ကို စစ္ေရးအေတြ႔အၾကံဳရွိသူေတြဟာ ရာစုႏွစ္တဝက္ေလာက္ အုပ္ခ်ဳပ္လာ ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ယေန႔ျမန္မာျပည္ဟာ ေခတ္္ေနာက္ၾကေနတဲ့ ဖြံျဖိဳးတိုးတက္မႈ အနည္းဆံုးႏိုင္ငံျဖစ္ေနတဲ့အျပင္ ျပည္သူေတြဟာ ဆင္းရဲမြဲေတေနၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံကို တိုးတက္ေအာင္လုပ္ခ်င္တဲ့ ဆႏၵအမွန္တကယ္ရွိတယ္ဆိုရင္ စစ္ေရးအျမင္ရွိဖို႔ထက္ တိုင္းျပည္နဲ႔ ျပည္သူေတြကို အမွန္တကယ္ ခ်စ္တတ္ဖို႔ပဲ လိုပါတယ္။

ခင္ၿငိမ္းသစ္

Copyright © 2010 ေန႔သစ္. All rights reserved.

CRPP မွာ လူငယ္္ေတြကို ေနရာေပးမယ္

2011-07-01
ျပည္သူ႔လြတ္ေတာ္ ကုိယ္စားျပဳ ေကာ္မတီ CRPP အေနနဲ႔ လူငယ္ ေသြးသစ္ေတြကို ေကာ္မတီမွာ တာ၀န္ေပးဖို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ ဒိီကေန႔ မြန္းလြဲပိုင္းက NLD ပါတီ ဌာနခ်ဳပ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ CRPP အစည္းအေ၀းမွာ အခုလို ဆံုးျဖတ္လိုက္တာပါ။



(Photo:Courtesy of NCGUB)

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားျပဳ ေကာ္မတီကို ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၁၆ရက္ေန႔တြင္ ဖြဲ႕စည္းလိုက္သည့္ မွတ္တမ္းဓာတ္ပံု ျဖစ္ပါသည္။ (ေရွ႕တန္း၊ ဝဲမွယာ) ဦးလြင္၊ ဦးေအးသာေအာင္၊ ဦးေအာင္ေ႐ႊ၊ ဦးသန္းထြန္း၊ ဦးတင္ဦး၊ (ေနာက္တန္း၊ ဝဲမွယာ) ဦးလွေဖ၊ ဦးစိုးျမင့္၊ ဦးလြန္းတင္၊ ဦးၫြန္႔ေဝ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္။ (Photo:Courtesy of NCGUB)

CRPP အစည္းအေ၀းကို NLD ပါတီ ဒုတိယ ဥကၠဌ ဥိီးတင္ဦး၊ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အျပင္ ဗဟို အလုပ္ အမူေဆာင္ ဦး၀င္းတင္၊ ဦးသန္းထြန္း ဦးလွေဖ တို႔နဲ႔ CPPP အတြင္းေရးမွဴး ဥိီးေအးသာေအာင္၊ ဦးက်င္ရွင္းထန္ နဲ႔ ဦးစိုး၀င္းတို႔ တက္ေရာက္ၾကပါတယ္။ အစည္းအေ၀းမွာ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး NLD ျပန္ၾကားေရးတာ၀န္ခံ ဥိီးအုန္းၾကိဳင္က အခုလိုေျပာပါတယ္။

"အေထြေထြ ႏုိင္ငံေရး အျခအေနကုိ သုံးသပ္တယ္။ ျပီးေတာ့ CRPP အဖြဲ႔မွာ အသက္အရြယ္ ၾကီးရင့္တာ၊ တခ်ဳိ႕ကလည္း က်မ္းမာေရးခ်ဳိ႕တဲ့တာေတြေၾကာင့္ လစ္လပ္သြားတဲ့ ေနရာေတြမွာ သက္ဆုိင္ရာ ပါတီေတြအလုိက္ သင့္ေတာ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားကုိ အစားထုိး အားျဖည့္သြားဖုိ႔ သူတုိ႔ ဆုံးျဖတ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ "

အစည္းအေ၀းမွာ NLD ပါတီ အေပၚ ျပည္ထဲေရး ၀န္ၾကီး ဌာနက သတိေပးခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေဆြးေႏြး ေျပာဆိုမွဳေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအေၾကာင္း အေသးစိတ္ကို ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုျခင္း မရွိပါဘူး။

Copyright © 1998-2011 Radio Free Asia. All rights reserved.

ၾသစေၾတးလ် ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရာက္ရွိ

By ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္
....
ဓာတ္ပံု AP
ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မစၥတာ ကယ္ဗင္ ရပ္ဒ္။ ဇြန္ ၆၊ ၂၀၁၁။ျမန္မာႏုိင္ငံက ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြနဲ႔ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ဖြံ႕ၿဖဳိးမႈေတြအတြက္ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံက ဘယ္လို အေကာင္းဆုံး ပံ့ပုိးေပးႏုိင္မယ္ဆုိတာ သိရေအာင္ ၃ ရက္ခရီး လာခဲ့တဲ့ ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မစၥတာ ကယ္ဗင္ ရပ္ဒ္ (Kevin Rudd) ဟာ မေန႔က ၾကာသပေတးေန႔မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ေရာက္လာၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ၃ ရက္ၾကာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္ အတြင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ အစိုးရ တာ၀န္ရွိသူေတြအျပင္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ေရာ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ တျခား ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြက ပုဂၢိဳလ္ေတြ NGO အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ပါ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးဖုိ႔ ရွိပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး မစၥတာ ကယ္ဗင္ ရပ္ဒ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ၃ ရက္ခရီးစဥ္နဲ႔ ေရာက္ေနေၾကာင္း ရန္ကုန္ ၾသစေၾတးလ် သံ႐ုံးကေန အတည္ျပဳ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ေရာက္ေနပါၿပီ။ ၾကာသပေတး၊ ေသာၾကာနဲ႔ စေန ၃ ရက္ ေနမွာပါ။ သူဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ သမၼတ၊ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ဦးခင္ေအာင္ျမင့္တို႔နဲ႔ ေတြ႕ဆုံဖုိ႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး၊ ပညာေရး ၀န္ႀကီးေတြနဲ႔လည္း ေတြ႕မွာပါ။ ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာရွိတဲ့ NGO အဖြဲ႕ေတြနဲ႔လည္း ေတြ႕ဆုံဖုိ႔ ရွိပါတယ္။ အဖြဲ႕မ်ဳိးစုံနဲ႔ေတြ႕ဖုိ႔ စီစဥ္ထားေပမဲ့ UNHCR နဲ႔ Save the Children အဖြဲ႕ေတြကေတာ့ အဓိက ပါပါတယ္။ ေနာက္ ေတြ႕ဖုိ႔ရွိတဲ့သူကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါ။” လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ေရးေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ကတည္းက ေတာင္းဆုိေနတဲ့ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ အခု ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း ထပ္ၿပီး ေတာင္းဆုိဖို႔ ရွိတယ္လို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့အပတ္ ျမန္မာႏုိင္ငံကို မလာခင္မွာ မစၥတာ ရပ္ဒ္က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈေတြနဲ႔အတူ တုိက္႐ုိက္ထိေတြ႕ ဆက္ဆံဖို႔ပါ မူ၀ါဒ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးရဲ႕ ခရီးစဥ္အတြင္း ျမန္မာသမၼတသစ္ အပါအ၀င္ ၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံဖုိ႔အျပင္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ပါ ေတြ႕ဆုံမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

“မနက္ျဖန္ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးရဲ႕ ေနအိမ္မွာ ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးနဲ႔ သူနဲ႔ပါလာတဲ့ အဖြဲ႕နဲ႔ လက္ခံေတြ႕ပါမယ္။ ေန႔လယ္ပုိင္းမွာပါ။ က်ေနာ္တုိ႔ ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္အဖြဲ႕ မပါပါဘူး။ အခုထိ က်ေနာ္တုိ႔ CEC ကုိ ဖိတ္ထားတာ မရွိပါဘူး။”

အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ေျပာခြင့္ရ ဦးအုန္းႀကိဳင္ ေျပာသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အင္အားစုပါတီ၊ တုိင္းရင္းသားနဲ႔ တျခားပါတီ တခ်ဳိ႕က ေခါင္းေဆာင္ေတြကုိေတာ့ ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးနဲ႔ အဖြဲ႕ဟာ ေရႊေတာင္ၾကားက ၾသစေၾတးလ် သံအမတ္ႀကီး ေနအိမ္မွာ ေတြ႕ဆုံဖုိ႔ စီစဥ္ထားတယ္လို႔ NDF ပါတီက ဦးခင္ေမာင္ေဆြက ေျပာပါတယ္။

“၂ ရက္ေန႔ ၂ နာရီ ေတြ႕မယ္ဗ်။ က်ေနာ္တုိ႔ပါတီကေတာ့ က်ေနာ္နဲ႔ ေဒါက္တာသန္းၿငိမ္း ပါမွာေပါ့။ တျခားပါတီကေတာ့ ဘယ္သူေတြ ဖိတ္ထားလည္း မသိဘူး။ တုိင္းရင္းသား ပါတီေတြလည္း ပါလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။ ထုံစံအတုိင္း ဆုံတာမ်ားတာေတာ့ ၅ ပါတီေလာက္ေတာ့ ဖိတ္တယ္ဗ်။ တုိင္းရင္းသားေတြေရာ က်ေနာ္တုိ႔နဲ႔ေရာေပါ့ေလ။

“အဓိကကေတာ့ သမၼတ ဦးသိန္စိန္ ေပးထားတဲ့ ကတိက၀တ္အတုိင္း ဆင္းရဲမြဲေတမႈ တုိက္ဖ်က္ေရးတို႔၊ လယ္ယာက႑ ျမႇင့္တင္ေရးတုိ႔ကို တကယ္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ပ့ါမလားဆုိတဲ့ ေမးခြန္းေပါ့၊ က်ေနာ္တုိ႔က ဒါကို ဘယ္လုိျမင္သလဲေပါ့၊ ပါတီေတြက၊ ဒါပဲေမးမွာပါ။ အဲဒါေတြ က်ေနာ္တို႔ ေျဖေပးရမွာေပါ့။ ႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ဟာေတြေပါ့၊ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ေပးေရးကိစၥ၊ နယ္စပ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥ၀ိစၥေတြလည္း ေမးရင္ က်ေနာ္တုိ႔က ေျဖေပးရမွာပါ။

“က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကေတာ့ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔မႈ ျပန္႐ုပ္သိမ္းေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိထားတာကုိး။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းျပရမွာေပါ့ဗ်ာ။ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥလည္း က်ေနာ္တို႔ ရွင္းရမွာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါကေတာ့ သူေျပာတုိင္းလည္း ျဖစ္မယ္၊ မျဖစ္ဘူးဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔က တာ၀န္ ဘယ္ခံႏုိင္မလဲ။ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာဖုိ႔ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အခ်ိန္ယူရမွာေပါ့။ ဒါေတြေျပာရမွာပါ။”

မစၥတာရပ္ဒ္ရဲ႕ အခုခရီးစဥ္ဟာ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ ၾသစေၾတးလ် ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး အလက္ဇႏၵား ေဒါင္းနား (Alexander Downer) သြားခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ၉ ႏွစ္အတြင္း ဒါဟာ ပထမဆုံး ၾသစေၾတးလ် အဆင့္ျမင့္ အရာရွိႀကီးတဦး ျမန္မာႏုိင္ငံကို လာေရာက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအတြက္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီမွာ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ မစၥတာ ကင္တားနား (Mr. Tomas Ojea Quintana) အဆုိတင္သြင္းခဲ့တဲ့ စုံစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ စစ္ေဆးဖို႔ ကိစၥကုိ မစၥတာရပ္ဒ္ လက္ထက္မွာ ၾသစေၾတးလ်က ပထမဆုံး ေထာက္ခံခဲ့သလုိပဲ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ေလာက္မွာ ၾသစေၾတးလ် လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာမင္းႀကီး မစၥတာ ခရစ္စ္တုိဖာ ဆီဒုိတီ လက္ထက္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ျမန္မာအရာရွိေတြအတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အလုပ္႐ုံ သင္တန္းေတြ ပထမဆုံး စတင္ ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ့တာမို႔ အက်ဥ္းဦးစီးဌာန၊ ရဲနဲ႔ တရားဥပေဒေရးဆုိင္ရာ အရာရွိ အေတာ္မ်ားမ်ားလည္း တက္ေရာက္ခြင့္ ရခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

VOA

စစ္နဲ႔ ျပည္သူ အထူးတင္ျပခ်က္..

DVB

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေပၚ အစိုးရသစ္ ျခိမ္းေျခာက္ေျပာဆိုမႈ ျဗိတိန္ စိုးရိမ္

2011-07-01
ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ လွဳပ္ရွားမႈေတြနဲ႕ပတ္သက္ျပီး အစိုးရသစ္က ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့ အသံုးအႏႈန္းေတြနဲ႕ ျပဳမူ ေျပာဆိုလာတာကို ၿဗိတိန္ အစိုးရ အေနနဲ႕ အထူးတလည္ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္မိတယ္လို႕ ၿဗိတိန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး William Hague က မေန႕က ေျပာၾကားလိုက္ ပါတယ္။



(Photo: AFP)

ၿဗိတိသွ် ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဝီလီယမ္ ဟိဂ္။ (Photo: AFP)

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႕ အႏၱရာယ္ မရွိပဲ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ သြားလာခြင့္ ရွိရမယ္လို႕ ၿဗိတိန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးက ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္း အေနနဲ႕လည္း အေျခအေန ေတြကို အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္ လို႔လည္း ၿဗိတိန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးရဲ႕ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ၿဗိတိန ္ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးရဲ႕ ထုတ္ေဖၚ ေျပာဆိုခ်က္ဟာ ျမန္မာ အစိုးရက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ နိုင္ငံေရး လွဳပ္ရွားမႈေတြကို ပိုၿပီး တင္းၾကပ္လာမယ္၊ အသက္ အႏၱရာယ္ကို ထိခိုက္လာမယ္ ဆိုရင္ ျမန္မာ အစိုးရကို ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ျပင္းထန္တဲ့ ဖိအားေပးမယ္ဆိုတဲ့ အရိပ္ လကၡဏာပဲ ျဖစ္တယ္လို႕ ၿဗိတိန္ အေျခစိုက္ Burma Campaign UK အဖဲြ႕ရဲ႕ ညြန္ၾကားေရးမွဳး Mark Farmaner က အာအက္ဖ္ေအကို ေျပာပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ပတ္သက္လို႕ ၿဗိတိန္အစိုးရရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ကို က်ေနာ္တို႔ အလြန္ပဲ ေၾကနပ္မိပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကို ကမာၻက မ်က္ေျခမပ်က္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္ ဆိုတာကို ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရေတြက အခုလို ေျပာဆိုလာတာဟာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ျဖစ္တယ္လို႔ Mark Farmaner က ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ မၾကာခင္ ကာလ အတြင္း စတင္မယ့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ နယ္လွည့္ ခရီးစဥ္ လံုၿခံဳေရးဟာ အစိုးရမွာ တာ၀န္ရွိတယ္ ဆိုတာကိုလည္း ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းက သတိေပးေနပါတယ္လို႕ ေျပာသြားပါတယ္။

Copyright © 1998-2011 Radio Free Asia. All rights reserved.