ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္ ၂၀ က်ခံေနရတဲ့ ဘေလာ့ဂါ ေနဖုန္းလတ္ရဲ႕ ဖခင္ျဖစ္သူက ယခုအစိုးရသစ္ တက္လာၿပီးေနာက္မွာ ႏိုင္ငံေရး ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ေနသူမ်ားရဲ႕ အမႈမ်ားကို ျပန္လည္စစ္ေဆးေပးဖို႔ ေလွ်ာက္ထားမယ္လို႔ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြ႕ဆံုပြဲမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမိသားစုမ်ား လစဥ္ေတြ႕ဆံုၿပီး အက်ဥ္းသားမ်ား အျမန္ဆံုး လႊတ္ေပးဖို႔ရာ နည္းလမ္းမ်ား စဥ္းစားတုိင္ပင္ၾကဖို႔၊ မိသားစုမ်ားရဲ႕ အခက္အခဲမ်ား အေတြ႕အႀကံဳမ်ား ဖလွယ္ဖို႔၊ အခ်င္းခ်င္း အကူအညီေပးၾကဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ တစ္လတႀကိမ္ေတြ႔ဆံုၾကဖို႔ ဆံုးျဖတ္ၾကၿပီး ယေန႔ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ကိုပႏၵိတ္ထြန္းရဲ႕ မိခင္ျဖစ္သူေနအိမ္မွာ ဆံုေတြ႕ခဲ့ၾကပါတယ္။
ဘေလာ့ဂါ ေနဖုန္းလတ္ရဲ႕ ဖခင္ျဖစ္သူ ဦးသိန္းထြန္းက ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား အျမန္ဆံုး ျပန္လြတ္ေအာင္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အမႈကို ျပန္လည္စစ္ေဆးေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုလႊာတင္ဖို႔ က်န္မိသားစု၀င္မ်ားကို ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။
၂၀၀၄ ခုႏွစ္ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးေတြကို ဖယ္ရွားၿပီးေနာက္ အစိုးရက ကိုမင္းကိုႏိုင္အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားအား ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ဖူးပါတယ္။ ထိုစဥ္က ျပန္လႊတ္စဥ္မွာ ေထာက္လွမ္းေရး လက္ထက္က မွားယြင္း အျပစ္ေပးခဲ့တဲ့ သူေတြကို ျပန္လည္လႊတ္ေပးတာလို႔ ေဖၚျပခဲ့တာေၾကာင့္ ယခုလို သမတ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္မွာလည္း ယခင္က ဖမ္းဆီးအျပစ္ေပးထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား တဦးစီရဲ႕ အမႈေတြကို ျပန္စစ္ေဆးေပးဖို႔ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ေလွ်ာက္ထားမယ္ လို႔ေျပာပါတယ္။
သူကပဲ “ ဒီလိုလုပ္တာဟာ ေအာက္က်ခံတာမဟုတ္ပါဘူး၊ အစိုးရ ဒီလိုအျပစ္ေပးထားတာ မွားတယ္ဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေျပာတဲ့သေဘာပါ” ဟုေျပာပါတယ္။
ကိုပႏၵိတ္ထြန္း အေမကလည္း ဒါက အသနားခံတာလည္း မဟုတ္သလို ေအာက္က်ိဳ႕တာလည္း မဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုပါတယ္။
ဒီပြဲကို မၾကာမီကမွ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားအခ်ိဳ႕နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား မိသားစု၀င္ စုစုေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္လာေရာက္ခဲ့ၾကတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ အဆိုပါ ေတြ႕ဆံုပြဲမွာ မၾကာခင္ကမွ လြတ္လာသူေတြက ေမလ ၁၆ ရက္ေန႔ ေၾကညာခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္သာေလ်ာ့တဲ့ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ေၾကညာခ်က္ၾကားသိရစဥ္ ေထာင္တြင္းမွ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမည္သို႔ ခံစားတုံ႕ျပန္ခဲ့ၾကပံု၊ ယခုအစိုးရသစ္ ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အတြင္းမွ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားရဲ႕ သံုးသပ္ခ်က္ေတြကို ျပန္ေျပာျပခဲ့ၾကပါတယ္။
ယေန႔ ေတြ႕ဆံုပြဲမွာ ေထာင္သက္ စုစုေပါင္း ၂၅ နွစ္ရွိၿပီး ေနာက္ဆံုးအဖမ္းခံရခ်ိန္ ၈၉ ခုႏွစ္မွ ယခုထိ ၁၉ ႏွစ္ၾကာေနၿပီး မလြတ္ေျမာက္ေသးတဲ့ ဦးစိုးျမင့္ရဲ႕ တဦးတည္းေသာ သမီးျဖစ္သူ ကလည္း သူ႔အေဖ အျမန္ဆံုး ျပန္လြတ္ေစခ်င္တဲ့အေၾကာင္း၊ ေဖေဖနဲ႔ အျမန္ဆံုး ျပန္ေတြ႕ခ်င္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာဆိုသြားပါတယ္။ သူ ၁၁ လသမီးအရြယ္မွာ သူ႔ဖခင္ ျဖစ္သူ ကိုဖမ္းဆီးသြားတာ ယခု သူ အသက္ ၂၁ နွစ္ရွိတဲ့အခ်ိန္ထိ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာဆိုပါတယ္။
moemakha မွ ကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။
Monday, June 13, 2011
Sunday, June 12, 2011
နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအားလံုး ျခြင္းခ်က္မရွိအျမန္ဆံုးျပန္လည္လႊတ္ေပးေ၇း လႈပ္ရွားေတာင္းဆိုဆႏၵျပ
နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားအားလံုး ျခြင္းခ်က္မရွိအျမန္ဆံုးျပန္လည္လႊတ္ေပးေ၇း လႈပ္ရွားေတာင္းဆိုဆႏၵျပမႈတစ္ရပ္ကို ယေန႔(၁၂-၀၆-၂၀၁၁)တနဂၤးေႏြေန႔တြင္ေန႔လည္(၁)နာရီမွ(၃)နာရီအထိ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ)၊ဂ်ပန္ဌာနခြဲ၊ နဂိုယာစည္းရုံးေရးေဒသမွ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားက ဂ်ပန္နိုင္ငံ၊နဂိုယာျမိဳ႕၊KANAYAMAဘူတာေရွ႕တြင္ လႈပ္ရွားေတာင္းဆိုဆႏၵျပခဲ႔ၾကသည္။
အဆိုပါ လႈပ္ရွားေတာင္းဆိုဆႏၵျပပြဲသို႔ ျမန္မာ့အေရးကိုစိတ္ဝင္စားေသာ ဂ်ပန္နိုင္ငံသူ၊နိုင္ငံသားမ်ားနွင့္အျခားနုိင္ငံသားမ်ားက ၾကည့္ရႈ အားေပးခဲ႔ၾကျပီး၊ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္အဖြဲ႔ဝင္မ်ားကလည္း၊ ျမန္မာနုိင္ငံတြင္ နုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားေျမာက္မ်ားစြာ က်န္ရွိေနေသးေၾကာင္းကို ရွင္းလင္းေျပာၾကားျပီး၊လက္ရွိျမန္မာနုိင္ငံ၏ျပည္တြင္းေရးကိုသိရွိနားလည္ေစရန္ လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ားကို ျဖန္႔ေဝခဲ႔ၾကသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ BBC Reith Lectures အစီအစဥ္မွာ ေဟာေျပာမည္
(၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၂၈ရက္ေန႔က ဆြဇ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဒါဗို႔စ္ၿမိဳ႕၌ ၿပဳလုပ္သည့္ ကမာၻ႕စီးပြားေရး ညီလာခံတြင္ ၿမန္မာ႔ဒီမိုကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေပးပို႔သည့္ သဝဏ္လႊာမိန္႔ခြန္း အသံသြင္းတိတ္ေခြကို ဖြင္႔ၿပခဲ႔ပါသည္။)
ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံက ဘီဘီစီ ေရဒီယို အမွတ္ ၄ အသံလႊင့္ဌာနရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ ‘ရိသ္လက္ခ်ာ’ Reith Lectures အစီအစဥ္မွာ “အာဏာရွင္အစိုးရမ်ား လက္ေအာက္မွာ ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ျခင္း” ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေဟာေျပာပို႔ခ်မယ္လို႔ ဘီဘီစီ အသံလႊင့္ဌာနက ေၾကညာပါတယ္။
ဒီေဟာေျပာခ်က္ေတြကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ႀကိဳတင္ အသံသြင္းယူထားၿပီး အခုလ ၂၈ ရက္ေန႔မွာ ပထမဆံုး ေဟာေျပာခ်က္ကို အသံလႊင့္မယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဘီဘီစီ ေသာတရွင္ေတြကို ေရဒီယိုကေန ေဟာေျပာခြင့္ရတာဟာ သူ႔အတြက္ အလြန္ထူးျခားတဲ့ အဓိပၸာယ္ ရွိေၾကာင္း၊ ဒီအခ်က္က သူဟာ တရားဝင္ လြတ္လပ္တဲ့သူတဦး ျပန္ျဖစ္သြားၿပီ ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ေရာက္ေၾကာင္း၊ မလြတ္လပ္ခင္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ဘဝမွာ ေဟာေျပာႏုိင္သူတဦး မဟုတ္ဘဲ ဘီဘီစီကို နားဆင္သူတဦးသာ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ပထမ ေဟာေျပာခ်က္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက အတိုက္အခံေတြရဲ႕ အေျခအေနကုိ ေဟာေျပာမွာ ျဖစ္ၿပီး ဇူလိုင္လ ၅ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္လႊင့္မယ့္ ဒုတိယ ေဟာေျပာခ်က္မွာ လြတ္လပ္မႈ အေၾကာင္းနဲ႔ ဘယ္လို ရယူႏုိင္သလဲ ဆိုတဲ့အေၾကာင္းေတြကို အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသက ဒီမုိကေရစီေရး လႈပ္ရွားဆႏၵျပပြဲေတြကို ကိုးကားၿပီး ေဟာေျပာမယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဘီဘီစီ အသံလႊင့္ဌာနရဲ႕ ေရဒီယိုအမွတ္ (၄) ဟာ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ အတြင္းမွာသာ ထုတ္လႊင့္တဲ့ ေရဒီယိုအစီအစဥ္တခု ျဖစ္ၿပီး သတင္း၊ သမိုင္း၊ ဇာတ္လမ္းစတဲ့ အစီအစဥ္ေတြ ထုတ္လႊင့္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
RFA မွ ကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။
Friday, June 10, 2011
ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ့ ျမန္မာအေရးဆိုင္ရာ မိတ္ေဆြႏုိင္ငံမ်ားအဖြဲ႔ ေဆြးေႏြး
(အာရွႏိုင္ငံမ်ားသို႕ ခရီးလွည့္လည္ေသာ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္ ပထမဆုံး ဝင္ေရာက္သည့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဗန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္ ထုိင္းဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ အဘီဆစ္ႏွင္႔အတူ ေအာက္တိုဘာ ၂၆ရက္ေန႔က သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲၿပဳလုပ္စဥ္ ေမးခြန္းမ်ားကိုေၿဖၾကားေနပုံ)
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္အစုိးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကေန ဦးသိန္းစိန္ အရပ္သား အစုိးရကုိ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ေပမယ့္ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ တည္ရွိေနခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မွဳနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမွဳေရး အၾကပ္အတည္းေတြကေတာ့ တစံုတရာ ေျပာင္းလဲ တုိးတက္မွဳ မရွိေသးဘူးလုိ႔ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္းက မေန႔က ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရး ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ကုလသမဂၢ အၾကီးအကဲ မစၥတာ ဘန္ကီမြန္း ဦးေဆာင္ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ ျမန္မာ့ မိတ္ေဆြႏုိင္ငံမ်ား အဖြဲ႔၀င္ (၁၅) ႏုိင္ငံက သံကုိယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢ ရံုးခ်ဳပ္မွာ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြး အျပီး မစၥတာ ဘန္ကီမြန္းက ေၾကညာခ်က္ တရပ္ ထုတ္ျပန္ သံုးသပ္လုိက္တာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ မစၥတာ ဘန္ကီမြန္းရဲ့ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ Soung-ah Choi က RFA ကုိ ေျပာပါတယ္။
ဒီေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးပြဲမွာ အေျခခံအားျဖင့္ သံုးသပ္ခဲ့ၾကတာကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ စိန္ေခၚမွဳ အခက္အခဲေတြဟာ အရင္က အတုိင္းရွိေနဆဲ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒါေပမယ့္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ဖုိ႔ သမၼတက ေျပာဆုိထားတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ စိတ္အားတက္စရာ လကၡဏာ အျဖစ္ ေတြ႔ရေၾကာင္း၊ လတ္တေလာ အထိေတာ့ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မယ္မယ္ရရ မရွိေသးေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။
ဒီေတြ႔ဆံုပြဲမွာ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ့ အထူး ကုိယ္စားလွယ္ VJ Nambiar က ျပီးခဲ့တဲ့လက သူ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ ခရီးစဥ္ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကုိ ျမန္မာ့ မိတ္ေဆြ ႏုိင္ငံမ်ား အဖြဲ႔၀င္ႏုိင္ငံေတြကုိ ရွင္းျပခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။
အေမရိကန္၊ ျဗိတိန္၊ ျပင္သစ္၊ ထုိင္း၊ ဗီယက္နမ္ စတဲ့ ႏုိင္ငံေတြ ပါ၀င္တဲ့ ျမန္မာ မိတ္ေဆြ ႏုိင္ငံမ်ားအဖြဲ႔ကုိ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ အတြင္း ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ မေန႔က က်င္းပတဲ့ အဲဒိအဖြဲ႔ရဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရ တက္လာျပီးေနာက္ ပထမဆံုး အၾကိမ္ျပဳလုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
RFA မွ ကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။
ကုလ ျမန္မာ့အေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ NLD ႀကိဳဆို
ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္း (Ban Ki-moon) က ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္လာတဲ့ ျပႆနာေတြေၾကာင့္ တုိင္းျပည္ရဲ႕ အနာဂတ္ကို ထိခုိက္မွာမို႔ ဒါေတြကို ၀ုိင္း၀န္း ေျဖရွင္းေပးဖို႔ အေလးအနက္ ဆႏၵရွိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။ ဒီေျပာၾကားခ်က္ကုိ NLD အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္တဲ့ ဦး၀င္းတင္က ႀကိဳဆိုလိုက္ေပမဲ့ ကုလသမဂၢ အေနနဲ႔ ျမန္မာ့အေရးကုိ အရင္ကထက္ပုိၿပီး လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ဦး၀င္းမင္းက တင္ျပေပးထားပါတယ္။
မစၥတာ ဘန္ကီမြန္းက မေန႔က ကုလသမဂၢ ႐ုံးခ်ဳပ္မွာလုပ္တဲ့ ၁၄ ႏုိင္ငံပါတဲ့ ျမန္မာ့မိတ္ေဆြမ်ား အဖြဲ႕မွာ အခုလို ေရရွည္ျပႆနာေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္ကို စုိးရိမ္တာအျပင္ ဒီျပႆနာေတြကုိ ေျဖရွင္းေပးဖုိ႔ ၀ုိင္းကူဖို႔ရွိတယ္ ဆုိတာကုိ ေျပာလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို ေျပာလုိက္တာဟာ ျမန္မာအစုိးရသစ္ တက္လာအၿပီးမွာ ျမန္မာ့မိတ္ေဆြမ်ား အဖြဲ႕နဲ႔ ပထမဆုံးေတြ႕တဲ့ အစည္းအေ၀းမွာ ေျပာလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
မစၥတာ ဘန္ကီမြန္းက ျမန္မာအစိုးရသစ္ တက္လာအၿပီးမွာ သမၼတသစ္က အေျပာင္းအလဲအတြက္ ကတိေတြ ေပးခဲ့ေပမဲ့ လက္ေတြ႕မွာ ဆႏၵနဲ႔ လုပ္ႏုိင္စြမ္း တကယ္တမ္း ရွိမရွိကိုေတာ့ အခုထက္ထိ မေတြ႕ရေသးဘူးလို႔ ဆုိလိုက္တာကုိ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ေခါင္းေဆာင္ ဦး၀င္းတင္က ႀကိဳဆိုလိုက္ပါတယ္။
“က်ေနာ္ကေတာ့ ဒီလုိေျပာခ်င္တယ္ဗ်။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ တက္လာၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ ကတိေတြ ေပးၾကတယ္ေပါ့ဗ်ာ၊ လူေတြအႀကိဳက္ကုိ လိုက္ၿပီး ေျပာတဲ့စကားေတြ ေျပာတယ္။ အခုအထိလည္း ဘာတခုမွ မယ္မယ္ရရ အေကာင္အထည္ မေပၚဘူး။ က်ေနာ္တို႔က ဒီကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဒီအစိုးရအေပၚမွာ ေက်နပ္စရာ လုံး၀မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က ဒီဟာကုိ အတည္ျပဳၿပီး ေျပာတဲ့အခါၾကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ားႀကီး ၀မ္းသာတယ္၊ ႀကိဳဆုိတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”
ဘာေၾကာင့္ အခုလို ႀကိဳဆုိလဲ ဆုိတာကို ဦး၀င္းတင္က ေျပာတာက ျပတ္သားတာအျပင္ လက္ေတြ႕အလုပ္လည္း ပါလာလုိ႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“ဘာလုိ႔လဲဆိုေတာ့ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္းက ျမန္မာျပည္ အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စုိးရိမ္ပါတယ္၊ စုိးရိမ္ပါတယ္ဆုိတဲ့ စကားထက္ ပိုၿပီးေတာ့ ဘာတခုမွ မေျပာခဲ့ဘူး။ အဲဒီလို မေျပာခဲ့တဲ့အတြက္ က်ေနာ္ တႀကိမ္တုန္းကဆုိရင္ ဘန္ကီမြန္း ဒီလုိသာ စုိးရိမ္တာေတြ လြန္ေနရင္ေတာ့ ခင္ဗ်ား ႏွလုံးေရာဂါ ျဖစ္လိမ့္မယ္ဆုိၿပီး က်ေနာ္ ရယ္စရာ ေျပာခဲ့ဖူးတာ ရွိတယ္။
“အခုေတာ့ ဘန္ကီမြန္းေျပာတဲ့ စကားေတြက ျပတ္ျပတ္သားသား ျဖစ္တယ္လို႔ တစ္ က်ေနာ္ ယူဆတယ္။ နံပါတ္ႏွစ္က အလုပ္ပါလာတယ္။ ကုလသမဂၢကလည္း ဒီဟာေတြ လုပ္မယ္ဆုိရင္ ကူမယ္ဆုိတဲ့ အလုပ္ပါ ပါလာတဲ့ အခါၾကေတာ့ အလြန္ေကာင္းတယ္လို႔ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။”
ဒီေဆြးေႏြးပြဲထဲမွာပဲ မစၥတာ ဘန္ကီမြန္းက ေရရွည္ရွိလာတဲ့ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး ျပႆနာေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရွ႕သြားမယ့္ လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ရပ္တည္ခ်က္ကို ေဒသတြင္းမွာေရာ ကမၻာတခုလုံးမွာပါ ထိခုိက္လာႏုိင္တာမုိ႔ အခ်ိန္မဆြဲဘဲ ေျဖရွင္းသင့္တယ္လို႔ သတိေပးလိုက္ပါတယ္။ အခုလို သတိေပးလိုက္တာေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကလည္း ထူးထူးျခားျခား လုိက္လုပ္လာႏုိင္ပါသလား ဆုိတာကိုေတာ့ ဦး၀င္းတင္က မထင္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။
“က်ေနာ္ကေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ မထင္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီ စစ္အစိုးရ အေနနဲ႔က သူတို႔မွာလည္း အက်ပ္အတည္းေတြ အမ်ားႀကီး ရွိလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္။ တကယ္ေျပာရရင္ေတာ့ စစ္အစုိးရက မေန႔တေန႔ကေပါ့ဗ်ာ၊ ဒီ လႊတ္ေတာ္တုိ႔ ဘာတို႔ မေပၚခင္ ကာလေလးအထိကေတာ့ စစ္အစုိးရဆိုတာ တုိင္းျပည္ကို မွန္မွန္ တုိက္စားေနတဲ့ ဘီလူးလိုေပါ့။ အဲဒီလို အေနအထားမ်ဳိးကေနၿပီးေတာ့ ခ်က္ခ်င္း မင္းသား႐ုပ္ေဆာင္တဲ့ မ်က္ႏွာဖုံးကို တပ္လုိက္ၿပီးေတာ့ ဒီလုိစကားေတြ ေျပာလာတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ အရပ္သား စကားေတြ ေျပာလာတယ္။
“အဲဒီလုိ အေနအထားဆုိေတာ့ သူတို႔မွာ လုပ္ႏုိင္တဲ့ အေနအထား မရွိဘူးလုိ႔ က်ေနာ္က ယူဆတယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ကိစၥမ်ဳိးေတြနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ အခြင့္အေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႐ုိက္ခ်ဳိးထားတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ဒီအစိုးရဟာ ျပင္ႏုိင္တဲ့ အေနအထား ရွိလိမ့္မယ္ မဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ေတာ့ ထင္ျမင္ပါတယ္။”
ဦး၀င္းတင္ကပဲ အခုလို လုိက္မလုပ္ႏုိင္တာက လုပ္ႏုိင္စြမ္း မရွိတဲ့အျပင္ ဆႏၵလည္း မရွိေသးတာေၾကာင့္ပါလုိ႔ ဆက္ေျပာပါတယ္။
“ေဒၚစုလြတ္လာတဲ့အခါမွာ ဒီေန႔အထိလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ဒီျပႆနာေတြကို ရွင္းဖုိ႔အတြက္ဆုိရင္ ေတြ႕ဆုံၿပီး စကားေျပာဖုိ႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ တေလွ်ာက္လုံး ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ က်ေနာ္တုိ႔ ကုိင္စြဲခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေရး ေျဖရွင္းမႈ နည္းလမ္းပဲ။ ဒီနည္းလမ္းက အလြန္ရွင္းလင္း လြယ္ကူတယ္။ အဲဒီ ရွင္းလင္း လြယ္ကူတဲ့ ဟာေတာင္မွ သူတုိ႔ ဘာမွမလုပ္ခဲ့ဘူး ဆုိတဲ့ဟာ ဘာလဲဆုိရင္ သူတုိ႔မွာ ႏိုင္ငံေရးကို ေျဖရွင္းခ်င္တဲ့၊ ဒီျပႆနာကို စားပြဲ၀ုိင္းမွာ ထုိင္ၿပီး ေျဖရွင္းခ်င္တဲ့ စိတ္ေစတနာ မရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္ အဲဒီလိုပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”
အဲဒီေတာ့ ဘာေၾကာင့္ အခုလို ေျပာင္းလဲဖို႔ ဆႏၵနဲ႔ လုပ္ႏုိင္စြမ္း မရွိရတာလဲလို႔ ေမးရာမွာေတာ့ ဦး၀င္းတင္ကပဲ စစ္တပ္ ေခါင္းေဆာင္ပုိင္းကို တည္ေဆာက္ရာမွာ ေငြရွာဖို႔နဲ႔ ရာထူးတက္ဖို႔ကုိပဲ အဓိကထားၿပီး မွားယြင္းစြာ တည္ေဆာက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
ဦး၀င္းတင္ကပဲ ကုလသမဂၢဘက္ကလည္း အခုလို ျပတ္ျပတ္သားသား ေျပာတာအျပင္ ေရွ႕မွာလည္း အၿမဲတမ္း အထူးကိုယ္စားလွယ္ထားၿပီး လက္ေတြ႕က်ေအာင္ လုပ္ဖုိ႔လုိမယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ လက္ရွိ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ အႀကံေပးအရာရွိ မစၥတာ ဗီေဂ်း နမ္ဘီးယား (Mr. Vijay Nambiar) ဟာ ယာယီ ကုိယ္စားလွယ္သာ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာျပည္မွာ စုံစမ္းႏုိင္တဲ့ အဆင့္နဲ႔ အႀကံေပးႏုိင္တဲ့ အဆင့္ပဲ ရွိတယ္၊ တကယ္တမ္း လုပ္ပုိင္ခြင့္ မရွိဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ပါရွိမယ့္ အၿမဲတမ္း အထူးကုိယ္စားလွယ္ ခန္႔ၿပီး လုပ္သြားဖုိ႔ လုိမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
VOA မွ ကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။
မစၥတာ ဘန္ကီမြန္းက မေန႔က ကုလသမဂၢ ႐ုံးခ်ဳပ္မွာလုပ္တဲ့ ၁၄ ႏုိင္ငံပါတဲ့ ျမန္မာ့မိတ္ေဆြမ်ား အဖြဲ႕မွာ အခုလို ေရရွည္ျပႆနာေတြေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အနာဂတ္ကို စုိးရိမ္တာအျပင္ ဒီျပႆနာေတြကုိ ေျဖရွင္းေပးဖုိ႔ ၀ုိင္းကူဖို႔ရွိတယ္ ဆုိတာကုိ ေျပာလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို ေျပာလုိက္တာဟာ ျမန္မာအစုိးရသစ္ တက္လာအၿပီးမွာ ျမန္မာ့မိတ္ေဆြမ်ား အဖြဲ႕နဲ႔ ပထမဆုံးေတြ႕တဲ့ အစည္းအေ၀းမွာ ေျပာလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
မစၥတာ ဘန္ကီမြန္းက ျမန္မာအစိုးရသစ္ တက္လာအၿပီးမွာ သမၼတသစ္က အေျပာင္းအလဲအတြက္ ကတိေတြ ေပးခဲ့ေပမဲ့ လက္ေတြ႕မွာ ဆႏၵနဲ႔ လုပ္ႏုိင္စြမ္း တကယ္တမ္း ရွိမရွိကိုေတာ့ အခုထက္ထိ မေတြ႕ရေသးဘူးလို႔ ဆုိလိုက္တာကုိ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ေခါင္းေဆာင္ ဦး၀င္းတင္က ႀကိဳဆိုလိုက္ပါတယ္။
“က်ေနာ္ကေတာ့ ဒီလုိေျပာခ်င္တယ္ဗ်။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ တက္လာၿပီး ေနာက္ပုိင္းမွာ ကတိေတြ ေပးၾကတယ္ေပါ့ဗ်ာ၊ လူေတြအႀကိဳက္ကုိ လိုက္ၿပီး ေျပာတဲ့စကားေတြ ေျပာတယ္။ အခုအထိလည္း ဘာတခုမွ မယ္မယ္ရရ အေကာင္အထည္ မေပၚဘူး။ က်ေနာ္တို႔က ဒီကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဒီအစိုးရအေပၚမွာ ေက်နပ္စရာ လုံး၀မရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္က ဒီဟာကုိ အတည္ျပဳၿပီး ေျပာတဲ့အခါၾကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အမ်ားႀကီး ၀မ္းသာတယ္၊ ႀကိဳဆုိတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”
ဘာေၾကာင့္ အခုလို ႀကိဳဆုိလဲ ဆုိတာကို ဦး၀င္းတင္က ေျပာတာက ျပတ္သားတာအျပင္ လက္ေတြ႕အလုပ္လည္း ပါလာလုိ႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
“ဘာလုိ႔လဲဆိုေတာ့ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္းက ျမန္မာျပည္ အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စုိးရိမ္ပါတယ္၊ စုိးရိမ္ပါတယ္ဆုိတဲ့ စကားထက္ ပိုၿပီးေတာ့ ဘာတခုမွ မေျပာခဲ့ဘူး။ အဲဒီလို မေျပာခဲ့တဲ့အတြက္ က်ေနာ္ တႀကိမ္တုန္းကဆုိရင္ ဘန္ကီမြန္း ဒီလုိသာ စုိးရိမ္တာေတြ လြန္ေနရင္ေတာ့ ခင္ဗ်ား ႏွလုံးေရာဂါ ျဖစ္လိမ့္မယ္ဆုိၿပီး က်ေနာ္ ရယ္စရာ ေျပာခဲ့ဖူးတာ ရွိတယ္။
“အခုေတာ့ ဘန္ကီမြန္းေျပာတဲ့ စကားေတြက ျပတ္ျပတ္သားသား ျဖစ္တယ္လို႔ တစ္ က်ေနာ္ ယူဆတယ္။ နံပါတ္ႏွစ္က အလုပ္ပါလာတယ္။ ကုလသမဂၢကလည္း ဒီဟာေတြ လုပ္မယ္ဆုိရင္ ကူမယ္ဆုိတဲ့ အလုပ္ပါ ပါလာတဲ့ အခါၾကေတာ့ အလြန္ေကာင္းတယ္လို႔ က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။”
ဒီေဆြးေႏြးပြဲထဲမွာပဲ မစၥတာ ဘန္ကီမြန္းက ေရရွည္ရွိလာတဲ့ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး ျပႆနာေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရွ႕သြားမယ့္ လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ရပ္တည္ခ်က္ကို ေဒသတြင္းမွာေရာ ကမၻာတခုလုံးမွာပါ ထိခုိက္လာႏုိင္တာမုိ႔ အခ်ိန္မဆြဲဘဲ ေျဖရွင္းသင့္တယ္လို႔ သတိေပးလိုက္ပါတယ္။ အခုလို သတိေပးလိုက္တာေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကလည္း ထူးထူးျခားျခား လုိက္လုပ္လာႏုိင္ပါသလား ဆုိတာကိုေတာ့ ဦး၀င္းတင္က မထင္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။
“က်ေနာ္ကေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ မထင္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီ စစ္အစိုးရ အေနနဲ႔က သူတို႔မွာလည္း အက်ပ္အတည္းေတြ အမ်ားႀကီး ရွိလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္။ တကယ္ေျပာရရင္ေတာ့ စစ္အစုိးရက မေန႔တေန႔ကေပါ့ဗ်ာ၊ ဒီ လႊတ္ေတာ္တုိ႔ ဘာတို႔ မေပၚခင္ ကာလေလးအထိကေတာ့ စစ္အစုိးရဆိုတာ တုိင္းျပည္ကို မွန္မွန္ တုိက္စားေနတဲ့ ဘီလူးလိုေပါ့။ အဲဒီလို အေနအထားမ်ဳိးကေနၿပီးေတာ့ ခ်က္ခ်င္း မင္းသား႐ုပ္ေဆာင္တဲ့ မ်က္ႏွာဖုံးကို တပ္လုိက္ၿပီးေတာ့ ဒီလုိစကားေတြ ေျပာလာတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ အရပ္သား စကားေတြ ေျပာလာတယ္။
“အဲဒီလုိ အေနအထားဆုိေတာ့ သူတို႔မွာ လုပ္ႏုိင္တဲ့ အေနအထား မရွိဘူးလုိ႔ က်ေနာ္က ယူဆတယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ကိစၥမ်ဳိးေတြနဲ႔ ဒီမုိကေရစီ အခြင့္အေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႐ုိက္ခ်ဳိးထားတဲ့ ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ ဒီအစိုးရဟာ ျပင္ႏုိင္တဲ့ အေနအထား ရွိလိမ့္မယ္ မဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ေတာ့ ထင္ျမင္ပါတယ္။”
ဦး၀င္းတင္ကပဲ အခုလို လုိက္မလုပ္ႏုိင္တာက လုပ္ႏုိင္စြမ္း မရွိတဲ့အျပင္ ဆႏၵလည္း မရွိေသးတာေၾကာင့္ပါလုိ႔ ဆက္ေျပာပါတယ္။
“ေဒၚစုလြတ္လာတဲ့အခါမွာ ဒီေန႔အထိလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ဒီျပႆနာေတြကို ရွင္းဖုိ႔အတြက္ဆုိရင္ ေတြ႕ဆုံၿပီး စကားေျပာဖုိ႔သာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ တေလွ်ာက္လုံး ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ က်ေနာ္တုိ႔ ကုိင္စြဲခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံေရး ေျဖရွင္းမႈ နည္းလမ္းပဲ။ ဒီနည္းလမ္းက အလြန္ရွင္းလင္း လြယ္ကူတယ္။ အဲဒီ ရွင္းလင္း လြယ္ကူတဲ့ ဟာေတာင္မွ သူတုိ႔ ဘာမွမလုပ္ခဲ့ဘူး ဆုိတဲ့ဟာ ဘာလဲဆုိရင္ သူတုိ႔မွာ ႏိုင္ငံေရးကို ေျဖရွင္းခ်င္တဲ့၊ ဒီျပႆနာကို စားပြဲ၀ုိင္းမွာ ထုိင္ၿပီး ေျဖရွင္းခ်င္တဲ့ စိတ္ေစတနာ မရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္ အဲဒီလိုပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”
အဲဒီေတာ့ ဘာေၾကာင့္ အခုလို ေျပာင္းလဲဖို႔ ဆႏၵနဲ႔ လုပ္ႏုိင္စြမ္း မရွိရတာလဲလို႔ ေမးရာမွာေတာ့ ဦး၀င္းတင္ကပဲ စစ္တပ္ ေခါင္းေဆာင္ပုိင္းကို တည္ေဆာက္ရာမွာ ေငြရွာဖို႔နဲ႔ ရာထူးတက္ဖို႔ကုိပဲ အဓိကထားၿပီး မွားယြင္းစြာ တည္ေဆာက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
ဦး၀င္းတင္ကပဲ ကုလသမဂၢဘက္ကလည္း အခုလို ျပတ္ျပတ္သားသား ေျပာတာအျပင္ ေရွ႕မွာလည္း အၿမဲတမ္း အထူးကိုယ္စားလွယ္ထားၿပီး လက္ေတြ႕က်ေအာင္ လုပ္ဖုိ႔လုိမယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ လက္ရွိ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ အႀကံေပးအရာရွိ မစၥတာ ဗီေဂ်း နမ္ဘီးယား (Mr. Vijay Nambiar) ဟာ ယာယီ ကုိယ္စားလွယ္သာ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာျပည္မွာ စုံစမ္းႏုိင္တဲ့ အဆင့္နဲ႔ အႀကံေပးႏုိင္တဲ့ အဆင့္ပဲ ရွိတယ္၊ တကယ္တမ္း လုပ္ပုိင္ခြင့္ မရွိဘူး၊ ဒါေၾကာင့္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ပါရွိမယ့္ အၿမဲတမ္း အထူးကုိယ္စားလွယ္ ခန္႔ၿပီး လုပ္သြားဖုိ႔ လုိမယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။
VOA မွ ကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။
Thursday, June 9, 2011
ျမန္မာ့အေရး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႕ စုံစမ္းဖို႔ UPR မွာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ေတြ ေတာင္းဆုိ
UPR လုပ္ငန္းစဥ္လို႔ ေခၚတဲ့ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး ေကာင္စီရဲ႕ ႏိုင္ငံအလိုက္ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေန ပံုမွန္သံုးသပ္မႈ ေဆြးေႏြးပဲြမွာ ဒီကေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကိစၥကို ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတဲ့ လူမႈ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းေတြကေတာ့ လက္ရိွ UPR လုပ္ငန္းစဥ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနဆိုးေတြကို ဟန္႔တားႏိုင္ဖို႔ ထိေရာက္မႈ မရိွဘူးလို႔ သံုးသပ္ၿပီး ျမန္မာ့အေရးအတြက္ ကုလသမဂၢ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္တရပ္ ဖဲြ႕ေရးကိုသာ တညီတည္း ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ေဆြးေႏြးပဲြမွာ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးတဲ့ အဖဲြ႕၀င္ႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရသစ္ဟာ လူ႕အခြင့္အေရး တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းမႈ ရိွေနတယ္လို႔ အျပဳသေဘာ တုံ႔ျပန္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိ ကိုသားၫြန္႔ဦးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။
ဒီကေန႔ ေဆြးေႏြးပဲြ အတြင္းမွာေတာ့ ျမန္မာအစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္က UPR အႀကံျပဳခ်က္ေတြအေပၚ တုံ႔ျပန္ေဆြးေႏြးတာေတြနဲ႔ အစိုးရသစ္ရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကတိက၀တ္ေတြကို အခ်ိန္အမ်ားစုယူၿပီး ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတဲ့ လူမႈ လူထုအဖဲြ႕အစည္း ၁၀ ဖဲြ႕လံုးကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ လက္ေတြ႕ ႏိုင္ငံတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ေထာက္ျပၿပီး ျမန္မာအစိုးရကို အျပင္းအထန္ ေ၀ဖန္သြားခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အေနနဲ႔လည္း လက္ေတြ႕ဆန္တဲ့ အေရးယူမႈကို ေဆာင္ရြက္ဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့ၾကပါတယ္။
“ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြနဲ႔ စစ္ရာဇ၀တ္ေတြ ရိွမရိွ ဆိုတာကို စစ္ေဆးဖို႔ ႏိုင္ငံတကာ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ တရပ္ကို အျမန္ဆံုးဖဲြ႕စည္းဖို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ အေနနဲ႔ ထပ္မံ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။”
Amnesty International အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖဲြ႕ ကုိယ္စားလွယ္က ေျပာဆိုသြားတာပါ။
HRW လူ႕အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္မႈ အဖဲြ႕ကလည္း ျမန္မာအစိုးရဟာ ႏိုင္ငံတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရိွေနတယ္ ဆိုတာကို ျငင္းဆန္ေနတုန္းပဲလို႔ ေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔ ဆိုး၀ါးတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ျငင္းဆန္ေနတုန္းပဲဆိုတာ အခု UPR သံုးသပ္ေဆြးေႏြးပဲြမွာ အထင္အရွား ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ မ႐ိုးသားမႈေတြ ရိွခဲ့တဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ႏို၀င္ဘာ ေရြးေကာက္ပဲြအတြင္း လြတ္လပ္စြာ အဖဲြ႕အစည္း ဖဲြ႕စည္းခြင့္၊ စု႐ံုးခြင့္ေတြ မရိွဘူး ဆိုတာကိုပါ ျငင္းဆန္ေနပါတယ္။
“ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ မရိွဘူး၊ အဖမ္းခံရသူေတြဟာ ရာဇ၀တ္ ျပစ္မႈေတြကို ခ်ဳိးေဖာက္ က်ဴးလြန္သူေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂,၀၀၀ ဟာ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ထိန္းသိမ္းခံေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။”
ျမန္မာအစိုးရ ကို္ယ္စားလွယ္ကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရသစ္ အေနနဲ႔ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေန တိုးတက္လာေအာင္ လက္ေတြ႕ ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး အစိုးရသစ္ရဲ႕ သက္တမ္း ႏုနယ္ေသးတာေၾကာင့္ စိတ္ရွည္ဖို႔သေဘာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
“ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ သက္တမ္းဟာ အခုမွ ၆၉ ရက္သားပဲ ရိွပါေသးတယ္။ အင္မတန္ ႏုနယ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အျခားႏိုင္ငံေတြ ေျပာသလိုပါပဲ၊ လူ႕အခြင့္အေရး ကာကြယ္ ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ စိတ္ဆႏၵ အျပည့္ရိွပါတယ္။ ဒီလို စိတ္ဆႏၵေတြေၾကာင့္ပဲ အစိုးရရဲ႕ အခုလို ႏုနယ္တဲ့ သက္တမ္းအတြင္းမွာ ဥပေဒေတြနဲ႔ လက္ေတြ႕ကိစၥေတြမွာ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ ေတြ႕ရပါမယ္။ ဒီအထဲမွာ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေန တိုးတက္လာဖို႔ ကုလသမဂၢနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္တာလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။” ဆိုၿပီး ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္ ဦးရဲျမင့္ေအာင္က ေျပာသြားတာပါ။
အာရွႏိုင္ငံအမ်ားစု အထူးသျဖင့္ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ UPR လုပ္ငန္းစဥ္အေပၚ အျပဳသေဘာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ရိွတယ္ဆိုၿပီး ခ်ီးက်ဴးခဲ့ၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေတာ့ တည္ၿငိမ္တဲ့ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ဖို႔ လိုလားတယ္လို႔ သူ႕ဆႏၵကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။
“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမႈတည္ၿငိမ္ေရး ရိွေနဖို႔နဲ႔ ဒီမိုကေရစီ တိုးတက္မႈေတြကို တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္သြားႏိုင္ဖို႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ တိုးတက္ဖံြ႕ၿဖိဳးေရး ကိစၥမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျခအေနနဲ႔အညီ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ကိုယ္တိုင္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရြးခ်ယ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္မႈ အေပၚမွာ ႏိုင္ငံတကာ အေနနဲ႔ ေလးစား လက္ခံလိမ့္မယ္လို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”
အခုေဆြးေႏြးပဲြမွာ အခ်ိန္အမ်ားစုကို ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အိမ္နီးခ်င္း အာရွႏိုင္ငံေတြက ေျပာဆိုသြားလို႔ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး ေ၀ဖန္ေလ့ရိွတဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ေျပာဆိုခြင့္ မသာခဲ့ဘူးလို႔ ေဆြးေႏြးပဲြမွာ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ေဒါက္တာ ေသာင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ဂ်ပန္အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ကေတာ့ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရိွေနေသးတယ္ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြ အေပၚမွာ အသိအမွတ္ျပဳ ေျပာသြားပါတယ္။
“လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရိွေနေသးတယ္ ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြ ရိွေနတယ္ဆိုတာ သိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ ေနာက္ထပ္ အျပဳသေဘာ ေဆာင္ရြက္မႈေတြ တုံ႔ျပန္လာလိမ့္မယ္လို႔ အေတာ္ေလး ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ေနသူေတြကို ထပ္လႊတ္ေပးဖို႔၊ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံု ညိႇႏိႈင္းဖို႔၊ ေနာက္ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာဖို႔ စသျဖင့္ပါ။”
ေဆြးေႏြးပဲြအတြင္း လူမႈ လူ႕အဖဲြ႕အစည္း ကိုယ္စားလွယ္တဦး အေနနဲ႔ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့သူ တဦးျဖစ္တဲ့ NCGUB အေ၀းေရာက္ ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရ ကုလသမဂၢေရးရာ တာ၀န္ခံ ေဒါက္တာ ေသာင္းထြန္းကေတာ့ လူမႈ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းေတြဘက္က တညီတည္း ေတာင္းဆိုမႈဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို စစ္ေဆးဖို႔ ကုလသမဂၢ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖဲြ႕ဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“လူထု လူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြ အားလုံးကေတာ့ UPR လုပ္ငန္းစဥ္ေလာက္နဲ႔ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ ၾကပ္မတ္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လြတ္လပ္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး စုံစမ္းေရးဆုိင္ရာ ေကာ္မရွင္ တရပ္ကုိ ကုလသမဂၢ ဖြဲ႕စည္းဖုိ႔ဆုိတာ တညီတၫြတ္တည္း ေျပာသြားတယ္။ Council အစည္းအေ၀းခန္းမ တခုလုံးဟာ လူထု လူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ေတာင္းဆုိခ်က္ကို သတိမျပဳဘဲ ေနလို႔မရေအာင္ကုိ လူထု လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ၁၀ ဖြဲ႕က တညီတၫြတ္တည္း ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။”
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တိုင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ဥပေဒစိုးမိုးမႈ ကင္းမဲ့တဲ့ ကိစၥေတြကိုလည္း လူမႈ လူ႕အဖဲြ႕အစည္း ၁၀ ဖဲြ႕က တင္ျပ ေဆြးေႏြးသြားၾကပါတယ္။ အခုလို အဖဲြ႕၀င္ႏုိင္ငံ အစိုးရေတြနဲ႔ လူမႈ အဖဲြ႕အစည္းေတြရဲ႕ ေဆြးေႏြးခ်က္ကိုေတာ့ UPR သံုးသပ္ခ်က္မွာ မွတ္တမ္းတင္ထားမွာ ျဖစ္ေပမဲ့ အစိုးရအေနနဲ႔ မျဖစ္မေန လိုက္နာရမယ့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ဳိးေတာ့ မထုတ္ေပးႏုိင္ပါဘူး။
ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ ေတာမတ္စ္ အိုေဟး ကင္တားနား (Tomas Ojea Quintana) ကိုယ္တိုင္ကလည္း UPR လုပ္ငန္းစဥ္ဟာ ပံုစံအသစ္ ျဖစ္ေလေတာ့ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ရဲ႕ ထိေရာက္မႈ၊ လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႈပိုင္း အားနည္းမႈ ရိွေနေသးတာေတြကို ဗီြအိုေအ ျမန္မာပိုင္းကို မေန႔က ေထာက္ျပ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
VOA မွ ကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။
ဒီကေန႔ ေဆြးေႏြးပဲြ အတြင္းမွာေတာ့ ျမန္မာအစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္က UPR အႀကံျပဳခ်က္ေတြအေပၚ တုံ႔ျပန္ေဆြးေႏြးတာေတြနဲ႔ အစိုးရသစ္ရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကတိက၀တ္ေတြကို အခ်ိန္အမ်ားစုယူၿပီး ေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတဲ့ လူမႈ လူထုအဖဲြ႕အစည္း ၁၀ ဖဲြ႕လံုးကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ လက္ေတြ႕ ႏိုင္ငံတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ေထာက္ျပၿပီး ျမန္မာအစိုးရကို အျပင္းအထန္ ေ၀ဖန္သြားခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အေနနဲ႔လည္း လက္ေတြ႕ဆန္တဲ့ အေရးယူမႈကို ေဆာင္ရြက္ဖို႔ တိုက္တြန္းခဲ့ၾကပါတယ္။
“ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူသားမ်ဳိးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေတြနဲ႔ စစ္ရာဇ၀တ္ေတြ ရိွမရိွ ဆိုတာကို စစ္ေဆးဖို႔ ႏိုင္ငံတကာ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ တရပ္ကို အျမန္ဆံုးဖဲြ႕စည္းဖို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ အေနနဲ႔ ထပ္မံ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။”
Amnesty International အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖဲြ႕ ကုိယ္စားလွယ္က ေျပာဆိုသြားတာပါ။
HRW လူ႕အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္မႈ အဖဲြ႕ကလည္း ျမန္မာအစိုးရဟာ ႏိုင္ငံတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရိွေနတယ္ ဆိုတာကို ျငင္းဆန္ေနတုန္းပဲလို႔ ေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာအစိုးရ အေနနဲ႔ ဆိုး၀ါးတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို ျငင္းဆန္ေနတုန္းပဲဆိုတာ အခု UPR သံုးသပ္ေဆြးေႏြးပဲြမွာ အထင္အရွား ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ မ႐ိုးသားမႈေတြ ရိွခဲ့တဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ႏို၀င္ဘာ ေရြးေကာက္ပဲြအတြင္း လြတ္လပ္စြာ အဖဲြ႕အစည္း ဖဲြ႕စည္းခြင့္၊ စု႐ံုးခြင့္ေတြ မရိွဘူး ဆိုတာကိုပါ ျငင္းဆန္ေနပါတယ္။
“ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ မရိွဘူး၊ အဖမ္းခံရသူေတြဟာ ရာဇ၀တ္ ျပစ္မႈေတြကို ခ်ဳိးေဖာက္ က်ဴးလြန္သူေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂,၀၀၀ ဟာ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ထိန္းသိမ္းခံေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။”
ျမန္မာအစိုးရ ကို္ယ္စားလွယ္ကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရသစ္ အေနနဲ႔ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေန တိုးတက္လာေအာင္ လက္ေတြ႕ ေဆာင္ရြက္ေနၿပီး အစိုးရသစ္ရဲ႕ သက္တမ္း ႏုနယ္ေသးတာေၾကာင့္ စိတ္ရွည္ဖို႔သေဘာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
“ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ သက္တမ္းဟာ အခုမွ ၆၉ ရက္သားပဲ ရိွပါေသးတယ္။ အင္မတန္ ႏုနယ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အျခားႏိုင္ငံေတြ ေျပာသလိုပါပဲ၊ လူ႕အခြင့္အေရး ကာကြယ္ ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ စိတ္ဆႏၵ အျပည့္ရိွပါတယ္။ ဒီလို စိတ္ဆႏၵေတြေၾကာင့္ပဲ အစိုးရရဲ႕ အခုလို ႏုနယ္တဲ့ သက္တမ္းအတြင္းမွာ ဥပေဒေတြနဲ႔ လက္ေတြ႕ကိစၥေတြမွာ လူ႕အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ ေတြ႕ရပါမယ္။ ဒီအထဲမွာ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေန တိုးတက္လာဖို႔ ကုလသမဂၢနဲ႔ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္တာလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။” ဆိုၿပီး ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္ ဦးရဲျမင့္ေအာင္က ေျပာသြားတာပါ။
အာရွႏိုင္ငံအမ်ားစု အထူးသျဖင့္ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ UPR လုပ္ငန္းစဥ္အေပၚ အျပဳသေဘာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ရိွတယ္ဆိုၿပီး ခ်ီးက်ဴးခဲ့ၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေတာ့ တည္ၿငိမ္တဲ့ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ဖို႔ လိုလားတယ္လို႔ သူ႕ဆႏၵကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။
“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူမႈတည္ၿငိမ္ေရး ရိွေနဖို႔နဲ႔ ဒီမိုကေရစီ တိုးတက္မႈေတြကို တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္သြားႏိုင္ဖို႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ တိုးတက္ဖံြ႕ၿဖိဳးေရး ကိစၥမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျခအေနနဲ႔အညီ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြ ကိုယ္တိုင္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရြးခ်ယ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္မႈ အေပၚမွာ ႏိုင္ငံတကာ အေနနဲ႔ ေလးစား လက္ခံလိမ့္မယ္လို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”
အခုေဆြးေႏြးပဲြမွာ အခ်ိန္အမ်ားစုကို ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ အိမ္နီးခ်င္း အာရွႏိုင္ငံေတြက ေျပာဆိုသြားလို႔ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး ေ၀ဖန္ေလ့ရိွတဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ေျပာဆိုခြင့္ မသာခဲ့ဘူးလို႔ ေဆြးေႏြးပဲြမွာ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ေဒါက္တာ ေသာင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ဂ်ပန္အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ကေတာ့ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရိွေနေသးတယ္ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြ အေပၚမွာ အသိအမွတ္ျပဳ ေျပာသြားပါတယ္။
“လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရိွေနေသးတယ္ ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြ ရိွေနတယ္ဆိုတာ သိပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ ေနာက္ထပ္ အျပဳသေဘာ ေဆာင္ရြက္မႈေတြ တုံ႔ျပန္လာလိမ့္မယ္လို႔ အေတာ္ေလး ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ေနသူေတြကို ထပ္လႊတ္ေပးဖို႔၊ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံု ညိႇႏိႈင္းဖို႔၊ ေနာက္ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာဖို႔ စသျဖင့္ပါ။”
ေဆြးေႏြးပဲြအတြင္း လူမႈ လူ႕အဖဲြ႕အစည္း ကိုယ္စားလွယ္တဦး အေနနဲ႔ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခဲ့သူ တဦးျဖစ္တဲ့ NCGUB အေ၀းေရာက္ ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရ ကုလသမဂၢေရးရာ တာ၀န္ခံ ေဒါက္တာ ေသာင္းထြန္းကေတာ့ လူမႈ လူ႕အဖဲြ႕အစည္းေတြဘက္က တညီတည္း ေတာင္းဆိုမႈဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကို စစ္ေဆးဖို႔ ကုလသမဂၢ စံုစမ္းေရး ေကာ္မရွင္ဖဲြ႕ဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“လူထု လူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြ အားလုံးကေတာ့ UPR လုပ္ငန္းစဥ္ေလာက္နဲ႔ေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ ၾကပ္မတ္ႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ လြတ္လပ္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး စုံစမ္းေရးဆုိင္ရာ ေကာ္မရွင္ တရပ္ကုိ ကုလသမဂၢ ဖြဲ႕စည္းဖုိ႔ဆုိတာ တညီတၫြတ္တည္း ေျပာသြားတယ္။ Council အစည္းအေ၀းခန္းမ တခုလုံးဟာ လူထု လူ႔အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ ေတာင္းဆုိခ်က္ကို သတိမျပဳဘဲ ေနလို႔မရေအာင္ကုိ လူထု လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ၁၀ ဖြဲ႕က တညီတၫြတ္တည္း ေတာင္းဆုိခဲ့ပါတယ္။”
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တိုင္းရင္းသား ေဒသေတြမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ဥပေဒစိုးမိုးမႈ ကင္းမဲ့တဲ့ ကိစၥေတြကိုလည္း လူမႈ လူ႕အဖဲြ႕အစည္း ၁၀ ဖဲြ႕က တင္ျပ ေဆြးေႏြးသြားၾကပါတယ္။ အခုလို အဖဲြ႕၀င္ႏုိင္ငံ အစိုးရေတြနဲ႔ လူမႈ အဖဲြ႕အစည္းေတြရဲ႕ ေဆြးေႏြးခ်က္ကိုေတာ့ UPR သံုးသပ္ခ်က္မွာ မွတ္တမ္းတင္ထားမွာ ျဖစ္ေပမဲ့ အစိုးရအေနနဲ႔ မျဖစ္မေန လိုက္နာရမယ့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ဳိးေတာ့ မထုတ္ေပးႏုိင္ပါဘူး။
ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ ေတာမတ္စ္ အိုေဟး ကင္တားနား (Tomas Ojea Quintana) ကိုယ္တိုင္ကလည္း UPR လုပ္ငန္းစဥ္ဟာ ပံုစံအသစ္ ျဖစ္ေလေတာ့ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ရဲ႕ ထိေရာက္မႈ၊ လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မႈပိုင္း အားနည္းမႈ ရိွေနေသးတာေတြကို ဗီြအိုေအ ျမန္မာပိုင္းကို မေန႔က ေထာက္ျပ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
VOA မွ ကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။
Wednesday, June 8, 2011
ဂ်ာမဏီနိုင္ငံ လူအခြင့္အေရးအဖြဲ႔ ဥကၠဌ နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြး
(ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ လူ႕အခြင္႔အေရးအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ markus loning)
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျမန္မာနို္င္ငံအေပၚ အေနာက္နိုင္ငံေတြရဲ့ တားဆီး ပိတ္ဆို႔မွဳ အေပၚ NLD ပါတီရဲ့ သေဘာထားကို ဂ်ာမဏီနိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး၊ မူ၀ါဒနဲ႔လူသားျခင္းစာနာ ေထာက္ထားမွဳ ဆိုင္ရာ ေကာ္မရွင္နာ ကို ေဆြးေႏြး ေျပာဆိုခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ျမန္မာနိုင္ငံကို ေရာက္ရွိေနတဲ့ ဂ်ာမဏီ နိုင္ငံ လူ႔ အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာ Mr. Markus Loning ဟာ ဒီကေန႔ မနက္ ၁၀ နာရီက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေနအိမ္မွာ လာေရာက္ေတြ႔ဆံုခဲ့တာပါ။
လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာနဲ႔ အတူ ျမန္မာ နိုင္ငံ ဆိုင္ရာ ဂ်ာမဏီ သံအမတ္ၾကီး နဲ႔ အဖြဲ႔ ၀င္ ေလးဥိီး ပါ၀င္ပါတယ္။
NLD ပါတီဘက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အတူ ပါတီ ေျပာခြင့္ရ ဦးဥာဏ္၀င္းနဲ႔ ပါတီ ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္ ဦးဟံသာျမင့္တို႔ က လက္ခံေတြ့ဆံုခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေတြ႔ဆံုပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ပါတီ ေျပာခြင့္ရ ဦးဥာဏ္၀င္းက-
"သူကေတာ့ သူရဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ ကိစၥေတြရယ္၊ ေနျပည္ေတာ္မွာ သူ႔အေတြ႔အၾကဳံေတြရယ္၊ အဲဒါေတြကုိ ေျပာပါတယ္။ ေဒၚစုဘက္ကလည္း သူ႔ကုိ ျပန္ရွင္းျပတာေတြ ရွိတာေပါ့။ ဥပမာ sanction နဲ႔ ပတ္သက္ျပီးေတာ့ က်ေတာ္တုိ႔ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ဟာရယ္၊ tourism ကိစၥ ဒါေတြကုိ ေဆြးေႏြး ေျပာျပပါတယ္။"
ဂ်ာမဏီနုိင္ငံ အေနနဲ႔ ျမန္မာ နုိင္ငံအေပၚ ဥေရာပ သမဂၢက ကထားရွိတဲ့ စီးပြားေရးအရ ပိတ္ဆို႔ အေရးယူထားတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ဖယ္ရွားပစ္ေရး စိတ္၀င္စားမွဳ ရွိတယ္ဆိုတဲ့ ထင္ျမင္ခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚေနခ်ိန္မွာ ခုလို ဂ်ာမဏီ လူ႔ အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လာေရာက္ေတြ႔ဆံုတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဂ်ာမန္လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္နာဟာ မေန႔ကလည္း ေနျပည္ေတာ္မွာ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ နာယက ဦးခင္ေအာင္ျမင့္နဲ႔ တိုင္းရင္းသား ေပါင္းစံု ပါ၀င္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ ေကာ္မတီ၀င္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့တယ္လို႔ ဒီကေန႔ထုတ္ အစိုးရ သတင္းစာေတြမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။
RFA မွ ကူးယူေဖာ္ၿပပါသည္။
Subscribe to:
Posts (Atom)